Verifiable Credential nedir?

Bir kuruluşun kriptografik imzasıyla yayımladığı, sahipliği ispatlanabilir dijital sertifikadır. Pasaport, diploma veya kimlik belgesi dijital eşdeğeri olarak düşünülebilir.

Merkezi kimlik sağlayıcılara bağımlılığı ortadan kaldırır; kullanıcı hangi verisini, kiminle, ne zaman paylaşacağını kontrol eder.

DID Türkiye'de kullanılıyor mu?

Pilot projeler ve araştırmalar sürmektedir. Standartlar olgunlaştıkça kamu ve özel sektör entegrasyonları artmaktadır.

Web3 Kimlik Protokolleri: DID, Verifiable Credentials ve SSI Mimarisi | io40 Blog

Kimlik Yönetiminin Evrimi

Web1 kimliği: Her site kendi kullanıcı adı/şifre sistemi — veri parçalı, şifre yorgunluğu yüksek Web2 kimliği: “Google ile giriş yap” — merkezi sağlayıcıya tam bağımlılık, veri toplama Web3 kimliği: Kullanıcı kendi anahtarlarına sahip — Self-Sovereign Identity

W3C DID Standardı

Decentralized Identifiers (DID), 2022’de W3C tarafından standartlaştırılmıştır. Format:

did:method:method-specific-id
Örnek: did:ethr:0x1234abc...

Her DID, bir DID Belgesiyle ilişkilendirilir:

{
  "@context": "https://www.w3.org/ns/did/v1",
  "id": "did:example:123",
  "verificationMethod": [{
    "id": "did:example:123#key-1",
    "type": "EcdsaSecp256k1VerificationKey2019",
    "controller": "did:example:123",
    "publicKeyHex": "02b97c..."
  }],
  "authentication": ["did:example:123#key-1"]
}

Verifiable Credentials (VC) Yaşam Döngüsü

Düzenleyici (Issuer)          Sahibi (Holder)          Doğrulayan (Verifier)
      │                            │                          │
      │── VC yayımlar ──────────→ │                          │
      │                            │ ── VP sunar ──────────→ │
      │                            │                          │ ← İmza doğrular

Verifiable Presentation (VP): Holder’ın seçtiği VC’leri bir araya getirip imzalayarak Verifier’a sunduğu paket. Seçici ifşa (selective disclosure) ile yalnızca gerekli bilgiler paylaşılır.

SSI Cüzdan Ekosistemi

Popüler SSI cüzdan uygulamaları:

Trinsic Wallet
Lissi (esatus)
Microsoft Entra Verified ID
Spherity CARO

DIF ve Güven Çerçeveleri

Decentralized Identity Foundation (DIF), çeşitli DID tabanlı protokol ve spesifikasyonlar geliştirmektedir:

DIDComm: DID’ler arası güvenli mesajlaşma
Presentation Exchange: VC talep formatı
Credential Manifest: VC ihraç akışı

Kurumsal Uygulama Senaryoları

Bankacılık: Müşteri bir bankada KYC tamamlar; diğer finansal kuruluşlar VC ile bu doğrulamayı kabul eder. Tekrarlayan KYC maliyeti ortadan kalkar.

Sağlık: Hasta sağlık geçmişini içeren VC’yi farklı hastanelerle seçici olarak paylaşır.

Çalışan Kimliği: Şirket çalışana iş yetkisini içeren VC yayımlar; erişim kontrol sistemleri bu VC ile çalışır.

io40 olarak DID/SSI tabanlı kimlik çözümleri geliştirme ve entegrasyonu konularında hizmet sunuyoruz. İletişime geçin.

Web3 Kimlik Protokolleri: DID, Verifiable Credentials ve SSI Mimarisi

Özet / Hızlı Cevap